تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٢٥ - توجيه كلمات صادره از حضرات معصومين عليهم السلام در مقام تقيه

و من هنا يعلم أنّه اذا دار الأمر في بعض المواضع بين الحمل على التّقيّة، و الحمل على الاستحباب كما في الأمر بالوضوء عقيب بعض ما قال العامّة بكونه حدثا تعيّن الثّانى، لأنّ التّقيّة تتأدّى بارادة المجاز و اخفاء القرينة.

ترجمه:

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

ضررى كه مجوّز ارتكاب كذب بوده مسوّغ ارتكاب سائر محرّمات نيز مى‌باشد.

بلى، البتّه مستحبّ است كه شخص ضرر مالى غير مجحف را تحمّل كرده و دروغ نگفته يا ساير محرّمات را مرتكب نگردد و بر همين معنا مى‌توان فرموده امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه را حمل نمود.

حضرت فرمودند:

علامت ايمان آنستكه صدق و راستگوئى را بر كذب و دروغگوئى اختيار كنى اگرچه صدق بحالت ضرر و كذب منفعت داشته باشد.

مى‌گوئيم مقصود آنستكه اگر صدق ضرر مالى غير مجحف بدنبال داشت مستحب است بر كذب اختيارش نموده و از ارتكاب دروغ احتراز كنند.

توجيه كلمات صادره از حضرات معصومين عليهم السّلام در مقام تقيّه‌

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

اقوال و كلماتيكه از ائمه طاهرين سلام اللّه عليهم اجمعين در مقام تقيّه بمنظور بيان احكام صادر شده همچون:

لا بأس بالصّلوة فى ثوب اصابه خمر.

( باكى نيست به نماز خواندن در جامه‌اى كه شراب بآن رسيده).

و امثال آن اگرچه ممكنست بر كذب بخاطر مصلحت حمل شوند چنانچه از اخبار استظهار كرده و گفتيم وجود مصلحت مجوّز و مسوّغ كذب مى‌باشد ولى درعين‌حال آنچه لايق و شايسته بحال حضرات معصومين عليهم السّلام است اينكه‌